مبانی ریه

ریه
اگر لحظه ای هوا به ما نرسد فوری می میریم به همین میزان چی ریه در بدن ما اهمیت دارد بخصوص برای افرادیکه سیستم ایمنی ضعیفی دارند و مدام مریض هستند توجه به ریه برایشان اهمیت زیادی دارد ، ریه ها بیرونی ترین اندام یین محسوب میشوند پوست نیز واسطه بین بدن و دنیای خارج است. از ریه به عنوان اندام حساس نام برده میشود؛ از این نظر که نسبت به فاکتورهای اقلیمی حساس و آسیب پذیر است. دقیقاً پوست نیز بعنوان جداکننده ما از دنیای خارج همین نقش را برعهده دارد.
ریه ها همان طور که بر چی حاکم هستند تمام کانالهای طب سوزنی را نیز کنترل میکنند از آنجاکه چی فرمانده خون است و چی مغذی (Ying-Qi) در تماس با خون جریان می یابد ریه ها تمام رگهای خونی را نیز تحت تأثیر قرار میدهند.
مریدین ریه از طریق مسیر داخلی به نام محور Taiyin از گلو و عبور می کند و به طحال مرتبط میشود به همین دلیل برای حالت تهوع نیز مفید است. مسیر داخلی ریه Hand Taiyin و مسیر داخلی طحال Foot Taiyin است بهمین دلیل این نقاط روی مشکلات زنانه مثل خونریزی بعلت ضخامت و حتی درمان چاقی موثر هستند. .داشتن غم و غصه خوردن در ابتدا چی را پراکنده کرده و باعث ضعف و بی جانی می شود و سینه سنگین شده سپس باعث رکود چی ریه می شود. یعنی حرکت چی مختل می شود. ممکن است در این افراد بالاتنه گرم و دست و پا سرد باشد.
ساعت چی ریه 3 تا 5 صبح است
نکته مکمل:
برای تقویت رحم و ریزش ضخامت دیواره آن نقطه Lu1 را یک روز در میان تا 5جلسه سوزن گذاری می کنیم.
همچنین این نقطه آلارم پوینت است و اگر دردناک باشد در کانال ریه انسداد وجود دارد.
 
اعمال ریه
1- کنترل Qi و تنفس:
ریه ها روی تنفس حکومت میکنند این مهمترین عمل ربه ها محسوب میشود یعنی که آنها Qi خالص را وارد بدن کرده و سپس Qi ناخالص را از آن خارج می کنند. این م تبادل و تجدید دائمی Qi توسط ریه ها تمام اعمال فیزیولوژیک بدن را تضمین مینماید .ریه ها Qi خالص (Dai) را از هوا گرفته و با Gu Qi مخلوط کرده و تشکیل Zhong Qi یا Qi ضروری را میدهد و به این علت سینه را دریای Qi می نامند. سپس Qi حقیقی را درست کرده و ریه این Qi را که Qi تغذیه ای و دفاعی است به تمام نقاط بدن میفرستد تا نسوج را تغذیه، از بدن دفاع و اعمال فیزیولوژیک را جلو ببرد و تسهیل نماید.
ریه نه تنها به تنفس و تغذیه بدن کمک میکند بلکه به قدرت صدا نیز بستگی دارد. لذا اگر Qi ربه ضعیف باشد تنگی نفس خستگی و ضعف صدا پیش می آید. ضمناً ریه ها خارجی ترین دستگاه Yin بدن یا Zang بوده و واسطی بین محیط خارج و داخل میباشند لذا از تمام دستگاهها بیشتر در معرض حمله عوامل پاتوژن خارجی قرار میگیرند ، به همین جهت است که حساس ترین دستگاه بدن نسبت به تغییرات جوی میباشند.
2- کنترل کانالهای انرژی و رگهای خونی
به طوری که ذکر شد ریه روی Qi حکومت می کند. Qi به قلب کمک میکند تا روی گردش خون کنترل داشته باشد به همین دلیل قلب روی گردش خون کنترل داشته و ریه ها هم سلامت رگهای خونی را به عهده دارند. از طرف دیگر چون ریه ها روی Qi حکومت میکنند و Qi تغذیه ای همراه خون به تمام نسوج میروند تا آنها را تغذیه کنند ، لذا میتوان گفت که ریه ها هم روی کانالهای انرژی و هم رگهای خونی کنترل دارند.
اگر Qi ریه قوی باشد گردش Qi و خون طبیعی و اندامها گرم خواهند بود. حال اگر Qi ریه ضعیف باشد نمیتواند خون را به اندازه کافی حرکت دهد. لذا قسمتهای انتهایی اعضاء سرد خواهد شد نبض ریه که در موقعیت جلویی قرار دارد تا حدی وضعیت Qi را در تمام دستگاههای بدن نشان میدهد.
3- ریه ها پخش شدن و پایین رفتن QI را کنترل می کنند.:
ربه ها وظیفه پخش Qi دفاعی و مایعات بدن را بین پوست و عضلات سطحی به عهده دارند. این یکی از راههایی است که ریه به طور فیزیولوژیکی با پوست در تماس است با این عمل Qi دفاعی تمام پوست و عضلات زیر پوست را گرم کرده و در مقابل عوامل پاتوژن خارجی از بدن دفاع میکند.
حال اگر Qi دفاعی ضعیف باشد نمیتواند بدن را در مقابل حمله عوامل پاتوژن خارجی محافظت کند . لذا این حملات منجر به بیمار شدن شخص میشود. در اثر حمله شدید باد و سرما و در صورتی که سرما عامل قوی تر باشد باعث میشود که تمام منافذ پوست بسته شده و لذا ریه نمیتواند Qi دفاعی را به پوست بفرستد لذا خود ریه مسدود شده که منجر به سرماخوردگی شدید می شود و علائم آن سردرد گرفتگی بینی و عطسه و غیره میباشد. در این حالت به علت بسته شدن منافذ پوست تعریق وجود ندارد که این عدم تعریق مزید بر علت میشود حال اگر وضعیت حمله باد سرما طوری باشد که یاد قوی تر بوده باشد. لذا این حالت را حالت کمبود مینامند که باعث شل شدن منافذ پوست شده و لذا تعریق خود به خود انجام میگیرد در حالت کمبود Yang داخلی نیز چنین حالتی دیده میشود.
به طوری ریه مایعات بدن را به صورت ذرات خیلی ریز مانند (مه به زیر پوست میفرستد تا رطوبت و طراوت پوست را حفظ کند. حال اگر در این عمل یعنی گردش مایعات نقصی ایجاد شود و مایعات در زیر پوست به خصوص پوست صورت جمع شود تشکیل ادم را میدهد . ریه ها در بالاترین قسمت آتشکده های بدن یعنی در آتشکده بالایی قرار دارند. لذا در طب چینی به آنها دریچه (Lid) میگویند و عمل آنها فرستادن Qi به پایین است. ریه Qi را به پایین میفرستد تا به کلیه ها برسد تا کلیه آن را نگه دارد.
نه تنها Qi بلکه مایعات بدن نیز به پایین فرستاده میشود تا به کلیه ها و مثانه برسد. حال اگر حرکت رو به پایین Qi ریه آسیب ببیند و مسدود شود شخص دچار سرفه، تنگی نفس و گرفتگی سینه میشود.
از طرف دیگر ریه Qi را به روده بزرگ فرستاده تا در دفع فضولات به روده بزرگ کمک کند زیرا ریه و روده بزرگ با هم Yang و Yin میباشند.حال اگر این عمل آسیب ببیند شخص نمیتواند تخلیه کامل کند و این حالت معمولاً در اشخاص مسن دیده میشود . به همین ترتیب اگر Qi به مثانه نرسد نتیجه آن احتباس ادرار خواهد بود.
۴-کنترل پوست و مو
وظيفة ریه فرستادن مایعات به صورت ذرات ریز به مانند مه به زیر پوست است تا پوست را شاداب و مو را سالم و درخشان نگه دارد اختلال در این عمل باعث خشکی و پژمردگی پوست و خشک شدن و ریختن موها میشود.
۵- ریه از طریق بینی به بیرون باز میشود:
اگر Qi ریه قوی باشد بینی باز خواهد بود. تنفس آسان است و حس بویایی نیز طبیعی میباشد.اگر چی ریه ضعیف باشد با اینکه ریه ها توسط عوامل پاتوژن خارجی مثل باد سرما مورد تهاجم قرار گیرد اما سوراخ بینی بسته شده و شخص احساس بویایی را از دست میدهد و عطسه میکند . اگر ریه ها حرارت داشته باشند.ممکن است باعث خونریزی بینی و از دست رفتن حس بویایی و افتادن پره های بینی یا Alae Nazi شود
6-ریه خانه Corporal Soul با Po است:
این بخش که قسمت Yin روح در مقابل قسمت Yang روح که Ethereal Soul میباشد را تشکیل میدهد. Corporal Soul با اکسیر حیاتی رابطه نزدیکی دارد و میتوان گفت که تظاهر اکسیر در حیطه احساسات میباشد.اکسیر حیاتی بنیاد بدن سالم میباشد و Corporal Soul حرکات و احساسات را فعال و حساس میکند.Corporal Soul از لحاظ احساسی با غم و اندوه عجین است. غم و غصه می تواند Corporal Soul را منقبض کرده Qi ریه را حل کند و تنفس را متوقف نماید. تنفس کوتاه و سطحی اشخاص غمزده مؤید این حقیقت است.به همین دلیل درمان و تقویت ریه در اشخاص غمزده اندوهگین و داغ دیده بسیار مهم است. بنابراین کاربرد Etheral Soul در کلینیک بیشتر از Corporal Soul میباشد.
نکته مکمل:
نقطه Lu7 اثر قوی روی ناراحتی های احساسی دارد.
BL42 میتواند Qi ریه را تقویت کرده و C. Soul را محکم نمود.
۷-رویا:
در کتاب محور روحانی گفته شده است.اگر ریه ها زیادتی داشته باشند خواب شخص نگران کننده و با ترس خواهد بود و یا اینکه در خواب گریه میکنند و یا پرواز مینماید. اگر ریه ها کمبود داشته باشد فرد در خواب رؤیای اشیاء عجیب که با طلا یا آهن ساخته شده میبیند.
۸.ریه روی صد رگ خونی حکومت میکند:
ریه ها روی Qi حکومت میکند و Qi ارتباط خیلی نزدیکی با خون دارد و همراه خون در رگها گردش می کند بنابراین نبض ریه که در موقعیت جلویی قرار دارد تا حدی وضعیت تمام دستگاههای بدن را نشان میدهد.
۹- ریه روی صدا حکومت میکند:
قدرت و تن و روشنی صدا همگی بستگی به سالم بودن ریه دارد. وقتی ریه سالم است صدای شخص زنگدار و سالم است.اگر ریه ها ضعیف باشد صدا پایین است و اگر ریه ها توسط بلغم مسدود شده باشد صدای شخص گرفته است. 

نحوه تشکیل چی در بدن
بعد از خوردن غذا ،طحال چی غذا را میسازد البته این چی هنوز قابلیت استفاده برای بدن را ندارد بنابراین آنرا به سمت بالا هدایت می کند.چی هوا نیز توسط ریه ها گرفته شده و به سمت پایین حرکت کرده در ناحیه قفسه سینه به چی طحال اضافه شده و چی تجمع ساخته می شود. چی تجمع چون قلب و ریه را تغذیه می کند بسیار اهمیت دارد همچنین تحت تاثیر عملکرد این دو اندام است یعنی با عملکرد مناسب آنها چی تجمع درستی تولید می شود و اگر قلب و ریه مشکلی داشته باشند نه چی تجمع بخوبی ساخته می شود و نه خودشان به درستی توسط چی تجمع تغذیه می شوند.از این طریق چی تجمع بر روی چی ، تنفس و خون و عروق خونی تاثیر می گذارد.
کته_مکمل : مرکز چی تجمع قفسه سینه است. بنابراین نقطه Ren-17 دریای چی محسوب شده و می توان برای تقویت چی تجمع از آن استفاده نمود. در کنار آن نقطه Lu9 نیز استفاده نمود. در کتاب سوالات ساده می گوید چی تجمع همان انرژِی ای است که از زیر قفسه سینه چپ خارج شود و می توان آن را در زیر انگشتان حس نمود (که منظور همان ضربان قلب است)
اگر چی تجمع نتواند به پایین نزول کند خون در رگ ها دچار گرفتگی می شود بنابراین دست و پاها سرد می شود. برای افرادیکه دست ها سرد میشود قلب و ریه باید بررسی شود و اگر پاها نیز سرد می شود بررسی کلیه نیز لازم است.
چی تجمع در گلو نیز جمع می شود بنابراین قدرت صدا نیز به چی تجمع بستگی دارد . بنابراین اگر شخصی نمی تواند در هر جمعی و یا شلوغی راحت صحبت کند و منقطع حرف می زند مربوط به چی تجمع و قلب است و پلن قلب برای این افراد مناسب است.اگر صدا بلند و و رسا باشد ریه قوی ست ولی اگر صدا ضعیف و نازک باشد و یا درون صدا کشش و ناله حس میشود و یا نفس کم می آید و نیاز به نفس عمیق و آه کشیدن دارند ریه ضعیف است و می توان به ضعف چی تجمع و سلامت قلب و کلیه نیز پی برد.

چی تجمع به سمت پایین و چی کلیه یا چی اولیه بخصوص بخش یانگ آن بسمت بالا حرکت می کند و به چی تجمع کمک می کند تا چی واقعی را بسازد.البته چی واقعی همچنان قابل استفاده نیست و به دو بخش چی مغذی که یین خالص است و چی دفاعی ناخالص و یانگ است تقسیم می شود. چی مغذی در کانال ها و رگ های خونی جریان می یابد و ما از طریق سوزن زدن عمقی روی آن تاثیر می گذاریم.با اینکار روی تنظیم پنج اندام یین و آبرسانی اندام های یانگ اثر می گذاریم. در سوزن گذاری سطحی روی چی دفاعی اثر می گذاریم. چی دفاعی که فرم درشت تر و ناخالص تر و چرب و لغزنده است . بین پوست و ماهیچه است و تحت کنترل ریه است. بدن را گرم می کند .ریه بغیر از چی دفاعی با کنترل منافذ پوست و باز و بسته کردن آن از بدن ما در برابر پاتوژن ها محافظت می کند.
انتشار چی و پخش مایعات در فضای بین پوست و ماهیچه
ریه ها وظیفه پخش چی دفاعی و مایعات در سرتاسر فضای بین پوست و ماهیچه ها را بر عهده دارند. ریه ها به واسطه این عملکرد از نظر فیزیولوژیک با پوست مرتبط هستند. ریه ها باعث انتشار مایعات به درون پوست شده و موجب درخشندگی و براق شدن آن میشوند. ورم یا چروک صورت می تواند ناشی از اختلال این انتشار باشد.
انتشار چی تضمین میکند که چی دفاعی در زیر پوست تمام بدن به طور یکسان توزیع شده است؛ بنابراین ریه ها وظیفه گرم کردن پوست و ماهیچه ها را انجام داده و بدن را از عوامل بیماری زای بیرونی محافظت می کنند. چنانچه چی ریه ضعیف و عملکرد انتشار توسط آن مختل شده باشد چی دفاعی به پوست نخواهد رسید و بدن مورد هجوم عوامل بیماریزای خارجی قرار می گیرد.
زمانی که فرد دچار سرما خوردگی میشود اغلب نشانه ها و علائم آن نشان از اختلال در عملکرد انتشار توسط ریه ها دارند باد سرد پوست را مسدود می کند ، که از پخش چی دفاعی جلوگیری کرده و بنابراین در عملکرد انتشار چی توسط ریه اختلال ایجاد می کند و چی نمیتواند منتشر شود و همه فرآیندها مسدود میشوند.
این حالت دقیقاً همان چیزی است که شخص ممکن است طی سرماخوردگی سخت همراه با سردرد، عطسه تنفر از سرما و ... تجربه کند.
اگر چی ریه قوی باشد، گردش چی و خون خوب و اندامها گرم خواهند بود چنانچه چی ریه ضعیف باشد چی قادر به جلو راندن خون نیست و اعضا به ویژه دستها سرد خواهند بود
نکته مکمل
زمانی که چی و مایعات در فضای بین پوست و ماهیچه ها فضای Cou li هماهنگ هستند فضا به درستی تنظیم میشود تعریق طبیعی است و بدن مقاومت خوبی نسبت به عوامل بیماری زا دارد.
زمانی که کمبود چی وجود داشته باشد فضای بین پوست و ماهیچه ها خیلی باز است و تعریق غیر طبیعی است و جا برای عوامل بیماری زای خارجی وجود داشته و به راحتی به بدن نفوذ میکنند و شخص به سادگی دچار بیماری می شود.برای تنگ کردن این فضا، نقاط Lu9 و BL-13 را با استفاده از موکسا تقویت کنید.
زمانی که فزونی چی وجود داشته باشد فضای بین پوست و ماهیچه ها بیش از حد بسته است تعریق کافی وجود نخواهد داشت و اگر عوامل بیماریزا به بدن حمله کنند معمولاً فرد با تب شدید واکنش نشان میدهد. برای شل کردن این ،فضا Lu7 و LI4 را سوزن بزنید.
خونگیری از LU5 در بیماری های پوستی التهابی مثل جوش اگزما خشکی لوپوس بسیار عالی و مجرب است.

دم و بازدم ارتباط ریه و کلیه نزول چی و مایعات
از آنجا که ریه ها فوقانی ترین اندام بدن هستند متون طب چینی اغلب به ریه ها با عنوان سرپوش یا سرپوش بزرگ اشاره می کنند و دقیقا به همین دلیل چی آنها باید نزول کند که آن را نزول چی مینامند. چی ریه باید نزول کند تا با کلیه ها ارتباط برقرار کند وکلیه نیز این چی را در پایین نگه می دارد. . اگر این حرکت نزولی چی آسیب ببیند چی ریه نزول نمیکند؛ بنابراین در قفسه سینه تجمع می یابد و باعث سرفه نفس نفس زدن و احساس فشار در سینه میشود و نفس ها عمق ندارد. پس عمق نفس با کلیه است.این موضوع در برخی موارد ممکن است بر عملکرد روده بزرگ اثر بگذارد چنانچه روده بزرگ چی را از ریه ها دریافت نکند نیروی لازم برای عمل دفع را نخواهد داشت این حالت به ویژه در افراد مسن مشاهده میشود در موارد خاص اختلال در حرکت نزولی چی ،ریه ممکن است باعث احتباس ادرار شود (مخصوصاً در افراد مسن).تنفس عمیق شکمی دقیقا برای تقویت این حرکت نزولی به افراد توصیه می شود و بسیار هم موثر و مفید است.
بخش خالص مایعات به کمک طحال به ریه ها صعود کرده و این مایعات به دو بخش تقسیم می شوند یک بخش به فضای بین پوست و ماهیچه و یک بخش از آن به کلیه و مثانه نزول می کند. نکته مهم اینست که همراه مایعات و سوار بر آنها چی نیز جابجا می شود.کلیه مقداری از این رطوبت دریافتی را بخار کرده و به ریه می رساند تا ریه همیشه مرطوب بماند.اگر یین کلیه کمبود داشته باشد و نتواند مایعات را به ریه بصورت بخار نزول دهد. شخص دچار خشکی گلو، سرفه خشک ، تعریق شبانه، احساس گرما در کف دست و پا دارد معمولا مشکل از کلیه است.
ارتباط ریه و کبد
کبد چی می سازدکه به ناحیه سر و سوراخ های بالایی بدن صعود می کند، ریه چی می سازد که به اندام های داخلی و تاندون ها و استخوان ها نزول می کند. این دو با هم امکان گردش و گسترش چی خون و آرام و متعادل بودن اندام‌های داخلی را فراهم می‌کنند .کبد از نظر انرژیک و نه از لحاظ آناتومیک در سانجئو تحتانی جای داشته و چی را به بالا و ریه‌ها در سانجوی فوقانی قرار داشته و چی را به پایین می‌فرستند .این دو اندام جریان روان چی بین سانجیائو فوقانی و تحتانی و بین اندام‌های داخلی را تضمین می‌کنند